سینمای چینیزبان یکی از غنیترین و متنوعترین سنتهای سینمایی آسیا را داراست که در آن عشق هرگز تنها به رابطهای میان دو نفر محدود نشده است. این سینما، از ملودرامهای کلاسیک و عاشقانههای تراژیک گرفته تا کمدیهای رمانتیک هنگکنگی، داستانهای عاشقانه شهری و روایتهای نوستالژیک تایوانی، عشق را در پیوند با تاریخ، خانواده، طبقه اجتماعی، سنتها و تغییرات اجتماعی به تصویر کشیده است. حتی در ژانرهایی مانند ووشیا، در پس داستانهای شمشیرزنی و افسانههای حماسی، میتوان برخی از ماندگارترین روایتهای عاشقانه سینما را یافت.
به همین دلیل، انتخاب بهترین فیلمهای عاشقانه چینی کار سادهای نیست و نمیتوان آن را تنها بر اساس شهرت و محبوبیت چند فیلم انجام داد. یک فهرست جامع باید در کنار کیفیت هنری، جایگاه فیلمها در تاریخ سینما، نظر منتقدان، موفقیت در جشنوارهها، تأثیرگذاری فرهنگی، استقبال عمومی و ماندگاری آنها در حافظه جمعی مخاطبان را نیز در نظر بگیرد. به همین سبب، برخی از آثار معرفی شده در این مقاله، شاهکارهای تثبیتشده سینمای هنری هستند، بعضی در زمان اکران به موفقیتهای چشمگیری در گیشه دست یافتهاند و تعدادی دیگر چنان در فرهنگ عمومی ریشه دواندهاند که به بخشی از خاطره سینمایی چند نسل تبدیل شدهاند.
فهرست پیش رو شامل ۳۱ فیلم است؛ آثاری که هرکدام به شکلی متفاوت پارک های دیدنی تصویری از عشق و مناسبات انسانی در جامعه خود ارائه میکنند. برای دستیابی به تصویری گستردهتر از این سینما، در این مقاله آثار مهم چین، هنگکنگ و تایوان را در کنار یکدیگر قرار دادهایم. اگرچه این سه جغرافیا مسیرهای تاریخی و شرایط اجتماعی متفاوتی داشتهاند، اما میان آنها پیوندهای فرهنگی و سینمایی عمیقی وجود دارد و کنار هم قرار گرفتنشان، تنوع بیشتری از تجربه عاشقانه در سینمای چینیزبان را برای مخاطبان علاقهمند آشکار میکند.
در این میان، همه فیلمها لزوماً عاشقانههایی به معنای متعارف کلمه نیستند. در برخی، عشق در مرکز روایت قرار دارد و در برخی دیگر، بهانهای است برای پرداختن به فقدان، تنهایی، مهاجرت، خاطره و گذر زمان. گاهی عشق در برابر سنت و محدودیتهای اجتماعی قرار میگیرد و گاهی در دل زندگی روزمره و شتاب شهرهای مدرن شکل میگیرد. همین تنوع در نگاه به عشق است که این مجموعه را در کنار هم به تصویری گسترده از سینمای عاشقانه چینیزبان تبدیل میکند.
در نتیجه، این ۳۱ اثر فقط مجموعهای از فیلمهای عاشقانه نیستند؛ بلکه در کنار هم، تصویری از تاریخ سینمای چینیزبان و روایتهای متفاوت آن از عشق، فقدان، جدایی، خاطره و میل را ارائه میدهند. از عاشقانههای کلاسیک تا فیلمهای مدرن، این آثار نشان میدهند که چرا سینمای چین، هنگکنگ و تایوان یکی از جذابترین و متنوعترین گنجینههای سینمای عاشقانه آسیا و جهان است.
۱. بهار در شهر کوچک (Spring in a Small Town)
- سال اکران:۱۹۴۸
- کارگردان:فِی مو
- بازیگران:وی وی، شی یو، لی وی
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم:۷.۵ از ۱۰
- امتیاز راتن تومیتوز به فیلم:۱۰۰ از ۱۰۰
اولین عنوان از فهرست بهترین فیلمهای عاشقانه چینی، «بهار در شهر کوچک» ساخته فِی مو، یکی از مهمترین آثار سینمای کلاسیک چین و از ماندگارترین عاشقانههای این کشور است. داستان در خانهای قدیمی و ویران در سالهای پس از جنگ میگذرد؛ جایی که یوون با همسر بیمار و منزویاش، دای لییان، زندگی سرد و خاموشی دارد. با ورود ژانگ ژیچن، دوست قدیمی لییان و عشق گذشته یوون، احساساتی که سالها زیر سایه وظیفه و سکوت پنهان ماندهاند، دوباره زنده میشوند.
فِی مو این مثلث عاشقانه را برخلاف ملودرامهای رایج آن دوره، با ریتمی آرام، فضایی درونگرایانه و تمرکز بر احساسات ناگفته روایت میکند. خانه رو به ویرانی نیز تنها پسزمینه داستان نیست و به شکلی نمادین، فرسودگی روحی شخصیتها و جامعه آسیبدیده از جنگ را بازتاب میدهد.
فیلم پس از اکران در سال ۱۹۴۸ بهتدریج از چرخه رسمی نمایش کنار رفت و در دوران جمهوری خلق چین کمتر مورد توجه قرار گرفت؛ اما از اوایل دهه ۱۹۸۰ دوباره کشف و ارزیابی شد و در نظرسنجی سال ۲۰۰۵ برای انتخاب ۱۰۰ فیلم برتر سینمای چینیزبان، رتبه نخست را به دست آورد.
۲. پنج گل طلایی (Five Golden Flowers)
- سال اکران:۱۹۵۹
- کارگردان:وانگ جیایی
- بازیگران:یانگ لیکون، مو زیجیانگ
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم:۷.۱ از ۱۰
«پنج گل طلایی» یک موزیکال عاشقانه شاد و متفاوت از سینمای چین است که داستان آن در چشماندازهای زیبای یوننان میگذرد. آهپِنگ، جوانی روستایی، در جریان یک جشنواره با دختری به نام جینهوا آشنا میشود و پس از شکلگیری علاقهای میان آنها، قرار میگذارند سال بعد یکدیگر را دوباره ببینند. اما وقتی آهپنگ برای پیدا کردن او بازمیگردد، با چند دختر دیگر به نام جینهوا روبهرو میشود و جستوجوی او به زنجیرهای از سوءتفاهمها و موقعیتهای طنزآمیز تبدیل میشود.
فیلم با ترکیب عاشقانه، موسیقی و کمدی، تصویری سرزنده از زندگی روستایی و فرهنگ محلی یوننان ارائه میدهد و ترانهها و رقصهای بومی نقش مهمی در روایت آن دارند. همین فضای شاد و موسیقایی، در کنار استفاده از مناظر طبیعی و عناصر فرهنگی منطقه، باعث شد «پنج گل طلایی» به یکی از نمونههای ماندگار سینمای موزیکال چین در آن دوره تبدیل شود. فیلم بعدها در خارج از چین نیز مورد توجه قرار گرفت و امروزه از آثار شاخص سینمای کلاسیک چین و نمونههای مهم فیلم موزیکال قومی در سینمای این کشور به شمار میآید.
۳. عاشقانه در کوهستان لوشان (Romance on Lushan Mountain)
- سال اکران:۱۹۸۰
- کارگردان:هوانگ زومو
- بازیگران:ژانگ یو، گوئو کایمین
- امتیاز کاربران IMDb به فیلم:۷ از ۱۰
«عاشقانه در کوهستان لوشان» از مهمترین عاشقانههای سینمای چین در آغاز دوران اصلاحات است. این فیلم عاشقانه چینی ساخته هوانگ زومو، داستان ژو یون، دختر یک ژنرال سابق ارتش ملیگرا، و گِنگ هوا، پسر یک ژنرال کمونیست را روایت میکند؛ دو جوان که پس از سالها دوری در کوه لوشان یکدیگر را دوباره پیدا میکنند، اما گذشته سیاسی خانوادههایشان مانعی جدی بر سر راه ازدواج آنهاست. فیلم در ظاهر یک عاشقانه ساده و جوانانه است، اما در پس این رابطه، شکافهای سیاسی برجایمانده از جنگ داخلی و تلاش نسل جدید برای عبور از خصومتهای گذشته را نیز به تصویر میکشد.
فیلم در فضای اجتماعی سالهای نخست اصلاحات و گشایش چین، نمادی از آشتی و امید به آیندهای بدون تعصبات گذشته تلقی شد. این اثر به دلیل نمایش سبک زندگی مدرن و لباسهای غربی، در
