◼️ آیا تا به حال پیش آمده است که وقتی سرگرم تنظیم یک گزارش کاری هستید، نگاهی هم به موبایل خود بیندازید و ببینید آیا کسی آخرین پست اینستاگرام یا لینکدین شما را لایک زده است یا نه؟ (و احتمالاً وقتی به موبایل نگاه کردهاید توجهتان به پیام یکی از دوستانتان جلب شده و آن را هم خوانده و پاسخ دادهاید).
◼️ آیا تا به حال پیش آمده که همزمان با خواندن یک درس در متمم، هوس کنید برای چند ثانیه یک سایت یا اکانت خبری را هم باز کرده و دو سه خبر آخر را نگاه کنید و سپس دوباره به خواندن درس ادامه دهید؟
◼️ آیا تا به حال پیش آمده که وقتی در یک جلسهٔ آنلاین حضور دارید، همزمان میز کارتان را هم مرتب کنید یا به پیامهای دوستانتان هم پاسخ دهید؟
بخش زیادی از این اتفاقها را میشود به موبایل و لپتاپ و ابزارهای دیجیتال ربط داد. همهٔ ما این واقعیت را کموبیش تجربه کرده و پذیرفتهایم که ابزارهای ارتباطی جدید، به همان اندازه که ما را به جهان «وصل» میکنند، ما را از دنیای فردی و فضای شخصیمان «قطع» میکنند. اما همهچیز هم تقصیر این ابزارها نیست. یک الگوی رفتاری عمومیتر وجود دارد که باید به آن توجه کنیم:
تضاد منطق و هیجان
همیشه کارهایی هست که ما «به هر حال باید انجام دهیم» و منطق ما کاملاً از انجام آنها حمایت میکند: الان باید کتاب بخوانم. الان باید یک درس متمم را بخوانم. الان باید گزارش روزانه بنویسم و …
کارهای دیگری هم هست که ما «در این لحظه دوست داریم انجام دهیم» و معمولاً پشتوانهٔ عاطفی، هیجانی و گاه تکانشی دارند: دوست دارم موزیک گوش بدهم. دوست دارم دراز بکشم و استراحت کنم. دوست دارم به گوشی سرک بکشم و ببینم این نوتیفیکیشن آخر چه بود و چه کسی پیام فرستاده.
واضح است که این دو دسته کار لزوماً با یکدیگر همپوشانی ندارند.
استراتژی (نادرست) ایجاد زمانهای خاکستری
بیشتر ما وقتی با این دوگانه مواجه میشویم، برای اینکه زمان را مدیریت کنیم، آگاهانه یا ناخودآگاه به سراغ یک روش نامناسب میرویم. روشی که کاراییمان را بسیار کاهش میدهد: ما کارها را با هم ترکیب میکنیم (بهتر است بگوییم: مخلوط یا قاطی میکنیم):
◼️ بهجای اینکه یک ساعت کتاب بخوانم و یک ربع سرگرم پیامهای دوستانم باشم، یک ساعت و نیم و حتی دو ساعت کتاب میخوانم، اما لابهلایش پیامها را هم چک میکنم.
◼️ بهجای اینکه یک ساعت در پارک پیادهروی کنم و به صدای پرندهها یا آبی که جاری است گوش بسپارم، و بعد نیم ساعت با دقت و حوصله پادکست گوش بدهم، پیادهروی میکنم و همزمان پادکست گوش میدهم (و هر جا لازم باشد چیزی را جستجو کرده یا نکتهای را ثبت کنم، این کار را به آیندهای که معلوم نیست بیاید یا نه موکول کنم).
◼️ بهجای اینکه ناهارم را با آرامش بخورم و بعد چند ایمیل کاری را پاسخ بدهم، جلوی لپتاپ غذا میخورم و بین هر لقمه، ایمیلها را جواب میدهم تا احساس نکنم که وقتم با غذا خوردن تلف شده است.
اگر فرض کنیم زمانهایی که کارهای ضروری (بایدها) را انجام میدهیم، سیاهرنگ هستند، و زمانیهایی که کارهای دوستداشتنی یا مطلوب را انجام میدهیم سفیدند، ما با ترکیب زمانهای سیاه و سفید عملاً زمان خاکستری میسازیم (اصطلاح زمان خاکستری را نخستین بار استیو پاولینا بهکار برده است):
زمانهای خاکستری هم در ساعات کاملاً شخصی و خلوت ما وجود دارند، هم در محیط کار و هم در فضای خانواده.
وقتی پدر یا مادر همزمان با گوش دادن به حرف بچهها موبایل خود را هم چک میکنند، یا همسران در کنار هم فیلم میبینند (که حس کنند ساعت مشترک داشتهاند) اما همزمان خردهکارهای شخصیشان را هم انجام میدهند، زمان خاکستری شکل گرفته است.
برای مشاهدهٔ متن کامل این مطلب کافی است (بدون پرداخت هرگونه هزینه) در سایت متمم ثبت نام کنید. پس از ثبتنام به تعداد قابلتوجهی از درسهای متمم دسترسی پیدا میکنید:
نمونه درسهای کاربر آزاد
البته اگر بخواهید به همهٔ درسهای متمم دسترسی از جمله درسهای زیر دسترسی داشته باشید لازم است حق اشتراک بپردازید:
مدیریت کسب و کار (MBA) | توسعه فردی
خودشناسی | شخصیت شناسی | هدف گذاری
مسیر شغلی | کوچینگ | مشاوره مدیریت
تصمیم گیری | عزت نفس | زندگی شاد
تسلط کلامی | مهارت ارتباطی | فنون مذاکره
ثبت نام رایگان تجربهٔ متممیها
برای خرید دوره های صوتی هم میتوانید به صفحهٔ فروشگاه متمم سر بزنید.
تمرین و مشارکت در بحث
یک مقطع زمان سیاه برای یکی از کارهای مهم خود طراحی و اجرا کنید و اگر دوست داشتید گزارش آن را برای دوستان متممی خود بنویسید.
بگویید قرار بوده چه کاری انجام دهید؟ چه عواملی را بهعنوان مختلکنندهٔ احتمالی تمرکز شناسایی کردهاید؟ آنها را چگونه حل کردهاید؟ آیا توانستهاید به هدفی که برای آن بازهٔ زمانی سیاه تعیین کرده بودید برسید؟ بازهٔ زمانی سفید پس از آن را به چه کاری گذراندید؟
بعد از خواندن این مطلب چکار کنم؟
بعد از خواندن این مطلب، درس مربوط به تکنیک پومودورو را بخوانید. در واقع میشود گفت ایدهٔ زمانهای سفید و زمانهای سیاه، پایهٔ فکری تکنیک پومودورو است. البته حتماً به این نکته توجه داشته باشید که بحث زمانهای خاکستری گستردهتر و عامتر از پومودورو است (مثلاً اینکه ساعت فیلم دیدن در کنار خانواده را با ساعت چک کردن موبایل همزمان نکنید، در راستای فاصله گرفتن از زمان خاکستری است. اما ربطی به پومودورو ندارد).
ترتیبی که متمم برای خواندن مطالب سری مدیریت زمان به شما پیشنهاد میکند:
مدیریت زمان چیست؟ | دوره مدیریت زمان و اصول و تکنیک های آن
تعریف کارایی، تعریف اثربخشی و تفاوت کارایی و اثربخشی
تعریف اهمال کاری چیست؟ | چگونه عادت به تعویق انداختن کارها را ترک کنیم؟
انضباط شخصی | نظم شخصی یا نظم درونی چیست؟
آزمایش مارشمالو | قدرت اراده، خودکنترلی و حاشیههای آن
روتین چیست؟ شما چند روتین روزانه دارید؟
چگونه زمان را مدیریت کنیم؟ | از زمانهای خاکستری فاصله بگیرید
تکنیک پومودورو چیست؟ | چرا به سراغ تایم باکسینگ میرویم؟
برنامه ریزی درست چه ویژگیهایی دارد؟ | معرفی پنج اصل برنامه ریزی حرفه ای
چند نکته دربارهٔ ثبت و یادداشت کارهای روزانه (و وظایف کاری)
برای خواب بهتر کافی است فهرست کارهای فردایتان را بنویسید
نظم شخصی در پانزده دقیقه | قانون ۱۵ دقیقه
اولویت بندی کارها و فعالیت ها | ماتریس آیزنهاور
یک تکنیک مفید در برنامه ریزی برای آینده
سریعتر رفتن لزوماً ما را زودتر به هدف و مقصد نمیرساند
تعهد نود و هشت درصدی مستهلککننده است
اصل پارتو یا قانون ۲۰/۸۰ چه میگوید؟ | معرفی، کاربردها و نقد قانون پارتو
تعریف قانون پارکینسون چیست؟

تفویض یعنی چه؟ تعریف تفویض اختیار چیست؟
یکی از اصول تفویض اختیار به کارکنان | استعارهی میمون بر شانه
با دو شخصیت درون خود چه میکنید؟
اوقات فراغت | آیا باید به دنبال پر کردن اوقات فراغت باشیم؟

بیل گیتس، کتاب سورس کد، و تعیین تکلیف یک نقل قول معروف اما نادرست
در ستایش آهستگی | کتاب کارل اونوره دربارهٔ جنبش آهستگی و کندزیستی
نرم افزار برنامه ریزی روزانه و انجام کارهای شخصی Todoist
آموزش نرم افزار یادداشت برداری اورنوت
وان نوت (OneNote) | آموزش استفاده از نرم افزار وان نوت برای درس، کار و زندگی
برای تثبیت عادتهای خوب در زندگی روزانه از چه برنامهای استفاده میکنید؟
دانلود فایل صوتی اصول مدیریت زمان محمدرضا شعبانعلی
مایکروسافت تو دو (Microsoft To Do) | نرم افزار مدیریت وظایف و پیگیری کارها
مراحل نوشتن فهرست انجام کارهای روزانه | برنامه ریزی به روش GTD
جدول برنامه ریزی روزانه و چک لیست روزانه | فایل PDF برای دانلود
جدول برنامه ریزی هفتگی (+ فایل PDF برای دانلود)
جدول برنامه ریزی ماهانه (+ فایل PDF برای دانلود)
معمای تقویم ماهانه | اعداد مکعبها را چگونه انتخاب کنیم؟
مدیریت انرژی در کنار مدیریت زمان
کانبان چیست و چگونه میتواند به مدیریت زمان و نظم شخصی کمک کند؟
تعریف توجه و انواع توجه | بازه زمانی توجه | توجه پایدار، انتخابی و متناوب
چگونه از زمان درست استفاده کنیم؟ | معرفی و بررسی کتاب
کتاب آداب روزانه میسن کاری | عادتهای افراد موفق و بزرگان هنر و اندیشه
اثر معکوس | آیا ابزارهای افزایش کارایی، خود عامل اتلاف وقت میشوند؟
دیجیتال دیتاکس | سم زدایی دیجیتال چیست؟
چند کتاب مدیریت زمان | معرفی و اشاره به نکات کلیدی هر کتاب
کتاب خرده عادت ها (عادت های اتمی) | اثر جیمز کلییر
کتاب مینیمالیسم دیجیتال | درباره اعتیاد به اینترنت و شبکه های اجتماعی
کتاب مجالی برای تمرکز | توصیههایی برای افزایش تمرکز و بهره وری
کتاب کار عمیق | خلاصه کتاب، نکات مهم و نقد آن
کتاب مدیریت توجه (نیر ایال) | معرفی، خلاصه و نقد
کتاب مدیریت زمان برایان تریسی | معرفی، خلاصه و نقد
کتاب قدرت عادت نوشته چارلز دوهیگ
چند مطلب پیشنهادی از متمم:
انضباط شخصی | نظم شخصی یا نظم درونی چیست؟
نظم خرید بک لینک و رپورتاژ شخصی در پانزده دقیقه | قانون ۱۵ دقیقه
چند نکته دربارهٔ ثبت و یادداشت کارهای روزانه (و وظایف کاری)
تکنیک پومودورو چیست؟ | چرا به سراغ تایم باکسینگ میرویم؟
